In de tweede helft van de jaren 1980 was ik als jong conservator van het toenmalige Provinciaal Gallo-Romeins Museum betrokken bij het archeologisch onderzoek aan de Kielenstraat in Tongeren. De opgravingen vonden plaats vanaf juli 1986 op terrein ongeveer een halve hectare in de oostelijke sector van de binnenstad van Tongeren besloeg. Het project werd uitgevoerd in een samenwerking tussen de toenmalige Nationale Dienst voor Opgravingen en de provincie Limburg. De opgraving leverde een schat aan informatie op, vooreerst over het stratennet van Tongeren (zie hierboven). De bebouwing kende liefst tien opeenvolgende fazen waarvan de oudste tot het begin der keizertijd terug ging. De bebouwing bestond toen uit inheemse, rechthoekige hoeven. Van één van deze hoeves bleef de potstal bewaard (zie hieronder). Zij werden in de loop van de 1ste eeuw vervangen door nieuwe woningen in vakwerkbouw die wat meer luxueus en grootschalig waren. Vanaf de tweede eeuw ontwikkelde zich er een ambachtswijk terwijl de eerste stenen gebouwen pas in vanaf de 3de eeuw voorkomen. 

In Koolkerke, een deelgemeente van Bruggen vlak bij Damme, zijn al een tijdje archeologische opgravingen bezig. In mei zijn er al sporen van een oude Romeinse dijk (zie foto midden) gevonden die gebouwd was aan de rand van een grote getijdengeul. Er bovenop waren er duidelijke sporen van Romeinse bewoning. Het is een belangrijk dat die bewoning al vanaf omstreeks 200 na Christus kan vastgesteld worden. 

Voor de kust van Sicilië is een uitstekend bewaard Romeins scheepswrak van de tweede of eerste eeuw voor Christus met honderden amforen en verschillende loden scheepsonderdelen aan ontdekt. De Italiaanse autoriteiten spreken van een belangrijke archeologische vondst. 

Het begrip Pax Romana staat bij veel mensen voor de idee van vrede. Het is een idee die de Romeinse keizers op een meesterlijke wijze hebben gecommuniceerd via literatuur, monumenten, opschriften en munten. Het beroemdste is wellicht de Ara pacis, het altaar van de vrede dat een meesterlijk staaltje van keizerlijke propaganda is: ‘vrede en welvaart dankzij het huis van Augustus’.  

Einde 2025 had ik het geluk nog eens een keertje in Rome rond te dwalen. Tijdens één van die wandelingen liep ik nog eens het museum van de Ara Pacis van de Amerikaanse architect Richard Meier binnen. Het is één van mijn lievelingsstekken. Je hebt er bovendien een mooi uitzicht op het mausoleum van Augustus dat al jaren in restauratie is. Op de zuidzijde van de Ara Pacis aan de kant van de Via di Ripetta kan de toeschouwer de processie bewonderen waarop Augustus zelf afgebeeld staat samen met verschillende leden van de Iulii en enkele hoogwaardigheidsbekleders, onder wie Marcus Agrippa. Augustus is afgebeeld als pontifex maximus , vergezeld door lictoren en priesters. De betekenis is duidelijk: Augustus, een "vir pius", een godvruchtig man, dankt de goden voor de Pax Romana. Het huis  van de Iulii is de beste garantie voor de Romeinse vrede.

Er is de laatste dagen in de pers nogal wat te doen geweest rond het legerkamp van Velzeke. In 1993 schreef ik in mijn doctoraat 'De Tungri in het Imperium Romanum tijdens het Principaat', p. 123 het volgende:

De regeringsperiode van keizer Marcus Aurelius was van een grote betekenis voor de geschiedenis van onze gewesten. Archeologisch onderzoek toonde aan dat het leger van Marcus Aurelius tussen tussen 170 en 180 na Christus op de heide bij Ermelo-Leuvenum ten noorden van de Rijn gedurende enkele dagen een kamp opsloeg.

Krantenkoppen zoals 'N-VA-minister heeft geen geld om van burcht graaf van Vlaanderen trekpleister te maken' lokten de laatste dagen heel wat reacties uit. Het is tekenend hoe weinig onze politici inzitten met de ontsluiting van het archeologisch erfgoed, zelfs wanneer dat een reëel toeristisch potentieel heeft. De archeologische site van de twaalfde-eeuwse burcht in Ieper die ooit aan de graaf van Vlaanderen toehoorde, is daarvan het perfecte voorbeeld. Minister Weyts behoort tot een partij die zich heeft geprofileerd met een betere kennis van de Vlaamse geschiedenis, met Het Verhaal van Vlaanderen en met de Vlaamse Canon. Ik ben heel blij met de aandacht voor geschiedenis die dat heeft gegenereerd. Maar wanneer op het die geschiedenis aan de oppervlakte komt, wanneer de Vlaming zijn geschiedenis kan omarmen, dan blijkt er geen geld. De burcht van Ieper maakt deel uit van de kern van hun verhaal, van de identiteit van Vlaanderen?

Op 22 februari verscheen in de online-editie van Knack een artikel met de titel “Wie was Ambiorix, de koning van de Eburonen?”. Niet alleen bevat de tekst een reeks onnauwkeurigheden. Het is manifest onjuist om de overwinning van de Eburonen onder leiding van Ambiorix als een mythe te bestempelen, net zoals de stelling dat zijn bestaan onzeker zou zijn enkel omdat zijn naam uitsluitend in De Bello Gallico van Caesar wordt vermeld, zogenaamd onze enige authentieke bron. Tenslotte wordt zonder ernstige aanwijzingen gesuggereerd dat sommige historici van mening zijn dat Caesar Ambiorix mogelijk heeft verzonnen om de nederlaag van zijn troepen te rechtvaardigen.

Afgelopen weekend bezocht ik het prachtige Palazzo Colonna in Rome. Het Palazzo Colonna is een van de oudste en grootste privépaleizen van Rome. De familie Colonna startte de bouw van het paleis in de veertiende eeuw en woont er ondertussen al acht eeuwen. Omdat het paleis slechts beperkt open is, ben ik in al die jaren dat ik naar Rome ben getrokken er nooit toe gekomen dat schitterend palazzo op de Quirinale kort bij de Piazza Venezia te bezoeken.  

Ik las deze ochtend in De Standaard het opmerkelijk artikel van Ine Roox over het Colosseum. Klaarblijkelijk heeft AirB&B 1.5 miljoen dollar veil om daar ‘gladiatorengevechten’ te kunnen organiseren. Het is toch eigenaardig hoe wij de neiging hebben om gladiatorengevechten te romantiseren en zelfs te trivialiseren. 

Wie had ooit gedacht dat de Romeinse Aquila of legioensadelaar in verkiezingen in Vlaanderen zou opduiken? Eronder stond de afkorting SPQA voor “Senatus Populusque Antverpienses”, vertaald als “De Senaat en het Volk van Antwerpen”. Bart De Wever gaf aan dat de afkorting staat voor democratie, en specifiek voor het Antwerpse volk en de Antwerpse gemeenteraad.