De Romeinse weg

De oudste weg van Vlaanderen tussen Tienen, Tongeren en Maastricht

Marguerite Yourcenar verhaalt hoe keizer Hadrianus  de Romeinse wegen roemde alshet schoonste geschenk misschien dat Rome de aarde gedaan heeft.” (Hadrianus’ gedenkschriften, 1977, p. 116). De Romeinen zijn er inderdaad in geslaagd om een voor die tijd schitterend wegennet van nagenoeg 120.000 kilometer uit te bouwen. De auteurs van het document dat de Via Appia in Italië nomineert als UNESCO-werelderfgoed zijn dan ook van oordeel dat de Romeinse wegen een echte innovatie zijn. Inmiddels heeft Frankrijk de goed bewaarde tracés van de Via Domitia uitgeroepen tot nationaal erfgoed dat in Zuid-Frankrijk in talrijke toeristische routes op een respectvolle manier is opgenomen. 

De oudste weg van Vlaanderen is de Romeinse weg tussen Tongeren , de hoofdstad van de Tungren, en Cassel, de hoofdstad van de Menapiërs. Via Tienen, Elewijt, Asse, Velzeke, Kortrijk en Wervik doorkruiste hij heel Vlaanderen van oost naar west. De weg werd aangelegd tijdens de regering van keizer Augustus (31 v.C. - 14 n.C.). Hij speelde in die beginperiode een belangrijke rol als militaire weg, maar werd met de Pax Roman ook een belangrijke handelsweg. De geschiedenis van deze heerbaan eindigde niet met de val van het West-Romeinse Rijk in 476 n.C.. De historische steden en gemeenten langs deze weg, illustreren hoe hij als pelgrimsweg, handelsweg en militaire weg vorm gaf aan de meer dan 1500 jaren geschiedenis die volgden. Steden als Gent, Aalst, Brussel en Leuven namen dankzij deze weg een ongekende vlucht, net als Tienen, Sint-Truiden en Tongeren. Van die weg bleef de gekasseide Paddestraat in Velzeke samen met prachtige stukken tussen Tienen en Maastricht bewaard. 

Wallonië heeft de Romeinse weg Bavay-Tongeren die voor een groot deel over haar grondgebied loopt, beschermd als monument. Tevens heeft de bevoegde erfgoedadministratie een dossier bij de UNESCO ingediend om deze weg op de lijst van het werelderfgoed te zetten.  Onder de titel Le tronçon Bavay-Tongres de la chaussée romaine Boulogne-Cologne situe sur le territoire de la Région wallonne is hij ondertussen opgenomen op de voorlopige lijst. Van de Romeinse weg Cassel-Tongeren-Maastricht is enkel de Paddenstraat in Velzeke beschermd als monument en als cultuurhistorisch landschap.  Tussen Tienen en Maastricht is het stuk Romeinse weg van Widooie tot Sint-Truiden enkel aangeduid als vastgesteld landschapsatlasrelict. En toch liggen hier van de mooiste stukken Romeinse weg in Vlaanderen.

De Romeinse weg tussen Tienen-Tongeren-Maastricht is zo belangrijk voor onze geschiedenis dat wij ijveren voor een definitieve bescherming als archeologisch monument van de nog bewaarde stukken van de oudste weg van Vlaanderen.