Lezingen

Robert Nouwen verzorgt avondvullende lezingen over de onderstaande thema's uit onze Gallo-Romeinse geschiedenis. Ook andere onderwerpen uit de Grieks-Romeinse oudheid kunnen aan bod komen. Deze lezingen zijn telkens vergezeld van een aangename powerpoint-presentatie.

Prijs: 200 € + 0,35 € per kilometer.
Duur: anderhalf uur.
Nodig: beamer, scherm en pc. 

De Romeinse heerbaan. De oudste weg van Vlaanderen.

De oudste weg van Vlaanderen is de Romeinse weg die van Keulen via Maastricht en Tongeren naar Kassel loopt. Via Tienen, Elewijt, Asse, Velzeke, Kortrijk en Wervik doorkruiste hij heel Vlaanderen van oost naar west. De weg werd aangelegd tijdens de regering van keizer Augustus (31 v.C. - 14 n.C.). Hij speelde in die beginperiode een belangrijke rol als militaire weg, maar werd met de Pax Roman ook een belangrijke handelsweg. De geschiedenis van deze heerbaan eindigde niet met de val van het West-Romeinse Rijk in 476 n.C.. De historische steden en gemeenten langs deze weg, illustreren hoe hij als pelgrimsweg, handelsweg en militaire weg vorm gaf aan de meer dan 1500 jaren geschiedenis die volgden. Steden als Gent, Aalst, Brussel en Leuven namen dankzij deze weg een ongekende vlucht, net als Tienen, Sint-Truiden en Tongeren.

Ambiorix: tussen legende en werkelijkheid!

Volkeren hebben nood aan helden. Tijdens de 19de eeuw lanceerde de romantiek de idee dat elk volk een ziel heeft waardoor het zich onderscheidt van andere volkeren. Talrijke historici en volkskundigen gingen op zoek naar die ziel en vonden in het verleden van hun land figuren en gebeurtenissen die aan deze idee gestalte gaven. Voor het nieuwe België dat zich in 1830 in moeilijke omstandigheden van Nederland afscheidde en haar onafhankelijkheid uitriep, was dit niet anders. De politici die na 1830 in het jonge België verantwoordelijkheid droegen, lieten dus niets onverlet om bij de bevolking een nationaal bewustzijn tot leven te wekken. Vanuit die idee behandelt Robert Nouwen de historische figuur van Ambiorix en schetst hij hoe de mythe samen met het standbeeld tot stand is gekomen.

Caesar in Gallië. Een hallucinant portret van een meedogenloos veroveraar!

Rome, 58 vóór Christus. Caesar kan reeds terugkijken op een mooie politieke loopbaan. Maar vergeleken met zijn evenknie Pompeius ontbreekt het hem aan iets wezenlijks. Hij behaalde nog geen sprekende militaire overwinning. Die zou hem nog meer prestige opleveren in de Tiberstad, waar een moordende concurrentiestrijd tussen toppolitici woedt. Gallië, de streek begrensd door Alpen, Rijn en Pyreneeën, niet te ver van Rome, lijkt Caesar het geschikte terrein. Nu moet hij alleen nog een aanleiding zoeken voor de oorlog… En die vindt hij. Tussen 58 en 51 verovert hij heel Gallië, ten koste van honderdduizenden mensenlevens.

Een hallucinant portret van een onbekende Caesar. Omwille van zijn tomeloze ambitie beging hij in Gallië een massamoord: dat is de provocerende stelling van deze lezing. Een ontluisterend verhaal over het ‘succes’ van een van de meest gewetenloze Romeinse veroveraars. Een kritische beschrijving van de oorlog in Gallië, gekaderd in het politieke leven te Rome.

Gallia pacata: de vrede van Augustus in de Lage Landen.

C. Iulius Caesar en de Gallische oorlogen bekleden onbetwistbaar een prominente plaats in onze nationale geschiedenis. Maar weinigen weten dat de regering van Caesars opvolger, keizer Augustus, ook van fundamenteel belang is geweest voor de geschiedenis van de Lage Landen.

Wat was het politieke programma van Augustus? Hoe werd de communicatie hierrond gevoerd? Wat omvat de Res Gestae, het ‘geestelijke’ testament van Augustus? Welk zijn de realisaties van de keizer in de Lage Landen? Waren de diepgaande veranderingen in Gallië echt het gevolg van het bewind van Augustus? De lezing schetst een gedetailleerd en boeiend portret van Augustus. Van zijn jeugd en zijn drang naar macht, over de verandering van republiek naar keizerrijk tot zijn buitenlandse politiek en veroveringen.

De Romeinen in België. De geboorte van een nieuwe cultuur.

Rome zóu de leider van de wereld worden. Een soort Amerika avant-la-lettre… En het land tussen Noordzeekust en Moezel zóu een Romeinse provincie worden… Het was een reusachtig gebied met talrijke stammen. De verovering ervan verliep niet zonder slag of stoot. Hoe heeft Rome vijf eeuwen lang zo fundamenteel kunnen ingrijpen in het leven van elke dag?

Keizer Augustus bezat een echt organisatietalent. Onder zijn impuls drukten de Romeinen voor eeuwen een indringende stempel op het land. Ze tekenden een uitgestrekt wegennet uit en organiseerden een sterk bestuur, onder het oog van het leger. Ze stichtten bloeiende steden en nederzettingen, zoals Tongeren, de oudste stad van België.

Luxueuze villa’s met vloerverwarming, muurschilderingen, mozaïeken en baden leidden tot nieuwe elegantie en wooncomfort. Vaatwerk kreeg een nieuw design. Geïmporteerde groenten, vruchten, sauzen en wijnen kwamen op tafel. Latijn werd ook de voertaal van de lokale elite. Theateropvoeringen, wedrennen en gladiatorenkampen deden hun intrede. We zien de geboorte van een nieuwe cultuur, een nieuwe mentaliteit ook. Gallia Belgica was compleet geromaniseerd.

De Belgen in het Romeins leger

Reeds zeer vroeg tijdens het Principaat werden de Gallische en Germaanse civitates verplicht manschappen te leveren voor het Romeinse leger. Nieuw was dit niet. De cavalerie die de legioenen van Caesar vergezelde was bijna exclusief bij de bevriende Gallische en Germaanse volksstammen gelicht. De ruiters werden gerekruteerd uit de aristocratie van iedere stam. De stamhoofden of de jonge mannen uit de vooraanstaande families leidden de contingenten. Caesar vond deze Gallische en Germaanse ruiters het meest doeltreffende wapen om de Galliërs zelf te bestrijden. Caesar paste ook de specifiek Germaanse tactiek toe om de ruiterij te mengen met het voetvolk.  Deze troepen waren mogelijk de voorlopers van de zogenaamde cohortes equitatae, de bereden eenheden die tijdens het principaat aan de legioenen werden toegevoegd.

Welke stammen leverden soldaten voor dergelijke hulptroepen? Welke hulptroepen ontstonden zo in de loop van de 1ste eeuw n.C.? Waar waren zij gerekruteerd en wat was hun rol? Het zijn enkele vragen waar deze lezing dieper op ingaat.